<\/p>\n\n\n\n Mae castell Nanhyfer o ddiddordeb penodol i archeolegwyr oherwydd iddo gael ei adeiladu a’i feddiannu yn y 12fed<\/sup> ganrif yn unig ac, o ganlyniad, mae posibilrwydd ei fod yn cynnwys tystiolaeth o’r ffurfiau cynharaf o adeiladu cestyll yng Nghymru. Darllenwch am brofiad cloddio un o’r gwirfoddolwyr yma<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n Datblygaid y Castell<\/a> <\/i><\/p>\n\n\n\n Bywyd yng Nghastell Nanhyfer<\/a> <\/i><\/p>\n\n\n\n Y Cloddiadau Nodwyd safle presennol Castell Nanhyfer (SN 082 401) gan Richard Colt Hoare yn 1802 fel \u2018Castell Llanhyfer\u2019; capwt (sedd arglwydd a chanolfan weinyddol) 12fed ganrif barwniaeth Cemais, ac ymwelodd Gerallt Gymro \u00e2\u2019r safle yn 1188. Ar \u00f4l yr Ail Ryfel Byd, fe wnaeth David Cathcart King, archeolegydd y castell, a Clifford Perks ailddarganfod ac arolygu’r safle, gan ddisgrifio’i hanes a chynhyrchu cynllun nodweddiadol ddibynadwy o’r gwrthgloddiau sydd wedi goroesi (King a Perks, 1950-51) [Archaeologica Cambrensis Vol CI 1951 pp155-160]. Cofrestrwyd y safle fel Heneb yn 1948, ac fe’i gaffaelwyd gan Gyngor Cymuned Nanhyfer yn 1980 i’w warchod fel amwynder i bobl Nanhyfer. Fe wnaeth ymdrechion pobl leol ac, yn fwy diweddar, waith Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro, gyda chefnogaeth Cadw, helpu i reoli llystyfiant a chadw’r safle ar agor i ymwelwyr. Mae castell Nanhyfer o ddiddordeb penodol i archeolegwyr oherwydd iddo gael ei adeiladu a’i feddiannu yn y 12fed ganrif yn unig ac, o ganlyniad, mae posibilrwydd ei fod yn cynnwys tystiolaeth o’r ffurfiau cynharaf o adeiladu cestyll yng Nghymru.Ychydig o wybodaeth newydd am yr olion sy’n bresennol ar y safle a ddarparwyd gan yr arolwg magnetomedr a thopograffig a gynhaliwyd yn 2005 (Caple a Davies 2008), ac… Continue reading Archaeoleg<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1452,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1553","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1553"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1917,"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1553\/revisions\/1917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neverncastle.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/neverncastle.wales\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/tr-6a-Nevern-CAD-with-Trenches-2018-994x1024.jpg\")
rhwng 2008 a 2018<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
Ychydig o wybodaeth newydd am yr olion sy’n bresennol ar y safle a ddarparwyd gan yr arolwg magnetomedr<\/a> a thopograffig<\/a> a gynhaliwyd yn 2005 (Caple a Davies 2008), ac hefyd yr arolwg<\/a> gwrthedd a gynhaliwyd yn 2007. O ganlyniad, cynhaliwyd cloddiad archwiliadol dros gyfnod o bythefnos gan Chris Caple a Will Davies yn 2008. Dangosodd hyn fod adeiladau cerrig sylweddol wedi goroesi a dyddodion meddiannaeth castell o ddiwedd y 12fed<\/sup> ganrif, yn ogystal \u00e2 gwrthgloddiau’r castell pridd a phren cynnar o ddechrau’r 12fed<\/sup> ganrif.
Ffurfiwyd partneriaeth rhwng Cyngor Cymuned Nanhyfer, Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro ac Adran Archaeoleg Prifysgol Durham yn 2009 i ymchwilio i Gastell Nanhyfer a datblygu’r safle fel amwynder lleol llawn gwybodaeth a heneb ymweliadol hynafol. Sicrhaodd y bartneriaeth hon, o dan arweiniad Phil Bennett a Chris Caple, gyllid gan Gynulliad Cymru a’r Undeb Ewropeaidd. Cefnogodd hyn gloddiadau archeolegol yn 2009 a 2010, yn ogystal \u00e2 gwaith ymchwil, cofnodi a dadansoddi’r deunydd a gloddiwyd (2008-2010), ymweliadau addysgol i blant ysgol lleol, hysbysfyrddau gwybodaeth, gwefan a rhaglen gadwraeth ar gyfer dau d\u0175r mwyaf arwyddocaol y castell.
Ers 2011, mae’r gwaith cloddio ar y safle wedi parhau, gan wirfoddolwyr lleol a myfyrwyr archeoleg. Ar ddiwedd pob tymor cloddio, mae’r darganfyddiadau yn cael eu glanhau a’u cadw gan fyfyrwyr ym Mhrifysgol Durham, a chyhoeddwyd adroddiad cloddio interim manwl. Parhaodd y gwaith cloddio tan 2018, ac ar yr adeg honno dechreuwyd ysgrifennu manylion y safle i’w cyhoeddi. Mae’r holl adroddiadau interim (2008-2018) ar gael i’w lawrlwytho<\/a>.
Datgelwyd olion castell pridd a phren o ddechrau’r 12fed<\/sup> ganrif a chastell o garreg o ganol i ddiwedd y 12fed<\/sup> ganrif gan y cloddio. Fodd bynnag, roedd yr olion tameidiog hyn wedi cael eu difrodi’n ddrwg gan aredig diweddarach ac mae’r rhan fwyaf ohonynt wedi’u hail-gladdu i’w gwarchod.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/neverncastle.wales\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/6b-Volunteers-in-2012-1-1024x685.jpg\")
\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/neverncastle.wales\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WP_20170712_21_29_26_Rich-1024x575.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/neverncastle.wales\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/chris-caple-1024x989.jpg\")